Baza Wiedzy na temat Szkodników
Najgroźniejsze szkodniki występujące w Polsce
Tworząc bazę wiedzy na temat szkodników korzystamy z własnej wiedzy
i doświadczenia, popartych współpracą za światowej sławy ekspertami
w dziedzinie entomologii.
Mamy nadzieję, że przekazana wiedza pomoże Państwu
poznać problem i podjąć odpowiednie kroki w walce ze szkodnikami.
W skład zespołu redakcyjnego wchodzą:
• Pan prof. dr hab. Stanisław Ignatowicz 
• Pani dr inż. Edyta Siemińska
• Pan dr inż. Paweł Olejarski
• Pani dr inż. Aleksandra Wójcik
• Pan dr inż. Piotr Boruszewski
• Pan Marcin Zacharenko
• Pan Tomasz Sobolewski
• Pan Andrzej Robert Karwowski
Strona główna › Artykuły
"Szkodliwe motyle - Omacnica Spichrzanka"
Autor artykułu: Dr inż. Edyta Siemińska
Motyle (Lepidoptera) mają błoniaste skrzydła pokryte drobnymi barwnymi łuskami. Są to owady o rozwoju zupełnym i w ich przeobrażeniu wyróżnia się następujące stadia: jajo, larwa (nazywana gąsienicą), poczwarka i owad dorosły - motyl. Największą grupę motyli-szkodników magazynowych stanowią gatunki należące do rodziny omacnicowatych (Pyralidae). Najważniejszymi gospodarczo gatunkami z tej rodziny są omacnica spichrzanka (Plodia interpunctella Hübner), mklik mączny (Ephestia kühniella Zell.), mklik próchniczek (Ephestia elutella Hübner) i mklik daktylowiec (Ephestia cautella Wlk.).
Motyle te mają wydłużone ciało, skrzydła są w zarysie trójkątna, często posiadają wyraźny rysunek. W czasie spoczynku skrzydła ułożone są nad tułowiem dachówkowato. Motyle mają ssący aparat gębowy z charakterystyczną, długą rurkowatą ssawką, która służy im do pobierania pokarmu płynnego, np. nektaru. W magazynach dorosłe motyle nie pobierają pokarmu i są aktywne tylko w nocy. W dzień siedzą nieruchomo na ścianach i opakowaniach. W temperaturze pokojowej żyją ok. 2 tygodni. Samice składają jaja pojedynczo lub w niewielkich złożach bezpośrednio na produkty lub opakowania. Najbardziej wiarygodną metodą identyfikacji gatunków dorosłych motyli z tej rodziny jest preparowanie przysadek płciowych samic i samców.
Szkodliwym stadium są natomiast gąsienice, które mają gryzący aparat gębowy, służący im do pobierania pokarmu stałego. Gąsienice mają 8 par odnóży, w tym 3 pary odnóży tułowiowych i 5 par odnóży odwłokowych, nazywanych posuwkami. One to właśnie zjadają produkty spożywcze i zanieczyszczają je. W tabeli 1 zostały wymienione produkty w jakich żerują poszczególne gatunki motyli oraz niektóre ich parametry rozwojowe (Ignatowicz S. 1999, Nawrot J. 2002). Czas rozwoju szkodników magazynowych zależy od jakości pokarmu, temperatury i wilgotności panujących w magazynach. Gąsienice tych gatunków są bardzo do siebie podobne, mają brązową głowę i tarczki tułowiową i odwłokową. Są barwy białej, żółtoszarej lub różowej, w zależności od pokarmu w którym żerują. Rozróżnia się je po budowie VIII segmentu odwłokowego.
Żerują w rozdrobnionych produktach pochodzenia zbożowego (mąka, kasze, pasze), a także w orzechach, suszonych warzywach, owocach, grzybach, ziołach, w kakao i wyrobach cukierniczych. Szkody wyrządzane przez gąsienice motyli w przechowywanej żywności są bardzo dotkliwe, uszkodzone ziarna zbóż i nasiona innych roślin nie nadają się do wysiewu, produkty spożywcze są zanieczyszczone odchodami i przędzą, zmienia się ich zapach i smak i są nieprzydatne do spożycia. Gąsienice przez cały okres swojego rozwoju przędą lepką nić, którą sklejają ziarno lub cząstki pokarmu w bryły. Przędza jest jednym z pierwszych objawów żerowania tych gąsienic. Duże ilości oprzędów zapychają rury spadowe w młynach, wytwórniach pasz. Gąsienice mogą przegryzać gazę młyńską i różnego rodzaju opakowania.
Zwalczanie szkodników magazynowych jest z kolei bardzo utrudnione i ogromnie ważną rolę w walce z nimi odgrywają wszelkie czynności zapobiegające występowaniu tych organizmów w magazynach.
Omacnica spichrzanka Plodia interpunctella Hübner
Motyl ma skrzydła o rozpiętości 14-18 mm. Przednie skrzydła w nasadowej części są żółtawe, pozostała część jest ciemnoczerwona lub brunatnoczerwona z szaroniebieskimi, poprzecznymi paskami. Skrzydła otoczone są ciemną strzępiną. Tylne skrzydła są szaroniebieskie, przeświecające, z szarą strzępiną. Jaja białe, kształtu cytrynowa tego, o wymiarach 0,6 na 0,4 mm. Gąsienice po wyjściu z jaja są białe, w miarę rozwoju przybierają barwę czerwoną, zielonkawą, pomarańczową, co jest uzależnione od spożywanego pokarmu. Mają brązową głowę i tarczki tułowiową i odwłokową. W stadium larwalnym można określić gatunek na podstawie budowy VIII segmentu gąsienicy. Poczwarka ma barwę brązową, długość jej wynosi około 7 mm. Spoczywa w mocnym oprzędzie...
Czytaj cały artykuł o Omacnicy Spichrzance>>
Strona główna › Artykuły
